Conceptrassen, vraag je je af als je de titel leest, wat zijn dat nou weer? Rassen die nog in het laboratorium ontwikkeld worden? Of zijn dat rassen waaraan men in een geneninstituut of proefstation nog sleutelt?

Welnee, na enig verder lezen kom je er achter dat conceptrassen rassen zijn die op grond van marktonderzoek zijn geselecteerd of veredeld. Het zijn rassen die alleen door een specifieke groep teler mogen worden geproduceerd. Een ras dat in clubverband geteeld wordt, dus. Met als doel de markt niet te overvoeren en zo de prijs op niveau te houden. En, uiteraard, om te zorgen dat de ontwikkelaars van het ras hun ontwikkelingskosten terug krijgen.

De strekking van het artikel in Nieuwe Oogst is dat nieuwe appelrassen vrijwel uitsluitend nog beschikbaar komen voor een geselecteerde groep telers en hun afzetkanaal. Voorbeelden: de Junami, de Rubens en de Sweet Sensation. De traditionele teelt gaat terrein verliezen.

Hoe dit te bezien? Schaalvergroting en vorming van machtsmonopolies in de markt is van alle tijden. Of het allemaal kan en mag, daarvoor hebben we de Mededingingsautoriteit. Gelukkig zijn er niche-markten voor streekproducten en zal de behoefte aan producten met eigen identiteit en cultuurhistorische gevoelswaarde hopelijk allen maar groeien als tegenbeweging op de wereldwijde uniformering van het voedselpakket. En gelukkig zijn er “evergreens” zonder kwekersrecht, zoals oude stoofpeerrassen en Williams Bon Chretiens. Laat de monopolievorming binnen de professionele fruitteelt een aansporing zijn voor traditionele fruitboomkwekers en amateur-boomgaardeniers om samen te werken aan het smoel-geven aan fruitteelt met een traditioneel-vriendelijk gezicht.

Verder lezen: Nieuwe Oogst 10 juni 2006